Jak leczyć przewlekły, chroniczny proces zapalny

Chroniczny przewlekły proces zapalny

Chroniczny przewlekły proces zapalny

Czym jest ogólnoustrojowy proces zapalny

W większości przypadków mamy do czynienia z miejscowymi procesami zapalnymi, tzw. ostrymi. Związki zapalne powstające i uwalniane z komórek w tym miejscu działają w tym danym obszarze. Jeżeli czynnik uszkadzający tkankę stale na nią oddziałuje lub gdy brakuje związków wygaszających (np. kwasów omega-3) to stan zapalny trwa dłużej niż powinien. W efekcie tkanka nie zdrowieje, a stale syntetyzowane związki zapalne mogą prowadzić do ogólnoustrojowego stanu zapalnego w całym organizmie, zwanym też chronicznym. I to właśnie ten, z którym mierzymy się w procesie leczenia.

Proces zapalny powinien trwać krótko, szybko się zacząć i szybko zakończyć. Gdy tak się nie stanie, zbyt długie wytwarzanie związków zapalnych prowadzi do niskiego natężenia procesów zapalnych w całym organizmie. Nie są one na tyle intensywne jak w przypadku ostrych procesów zapalnych, jednak to one stoją w głównym stopniu za złą sławą przypisaną procesom zapalnym. Układ odpornościowy ściśle reguluje te procesy ze względu na niszczącą moc jaką mają (w końcu mają sprzątać zniszczone, niedziałające poprawnie komórki, zabijać i usuwać patogeny), gdyż w przeciwnym wypadku może dojść do uszkodzeń własnego organizmu tak jak to obserwujemy w chorobach autoimmunologicznych (jak celiakia, Hashimoto, stwardnienie rozsiane) i chronicznych jak choroby układu krwionośnego czy nerwowego czy częstej cukrzycy typu II.

Chroniczny proces zapalny możesz obniżyć przez:

Poprawę jakości i bezpieczeństwa żywności pod względem toksykologicznym

Produkty spożywcze dostępne w sklepach często zawierają masę dodatków do żywności, które mogą negatywnie wpływać począwszy od przewodu pokarmowego po cały organizm. Jedną z interwencji mającej na celu zmniejszenie ilości dostarczania toksyn jest spożywanie żywności świeżej, zwłaszcza jeśli chodzi o produkty zwierzęce. Bakterie rozwijają się w mięsie intensywnie już po kilku dniach podnosząc ilość w nim toksyn bakteryjnych o działaniu stymulującym procesy zapalne w organizmie i w ośrodkowym układzie nerwowym [Qin L i in. 2007]. Warto stąd kupować mięso świeże. Jeśli potrzebujesz mięsa zmielonego, poproś o zmielenie w sklepie. Nie wybieraj już zmielonego wcześniej mięsa. Nie wiesz jak ono wyglądało wcześniej i jak długo leży. Wzrost powierzchni zwiększa znacznie liczbę bakterii jakie mogą się w nim rozwinąć.

Poprawę jakości żywności pod względem odżywczym

[Fung i in. 2005; Xiao i in. 2014; Chen i in. 2016]: niska gęstość odżywcza diety może prowadzić do niedoborów żywieniowych i wynikającego z tego obniżenia funkcjonalności układów organizmu w tym układu odpornościowego. Gęstość odżywczą diety możemy poprawić dodając do niej warzywa, owoce, czerwone mięso, jaja kurze w miejsce produktów o wysokim stopniu przetworzenia, przede wszystkim mowa tutaj o produktach zbożowych. Najlepsze co możesz zrobić, to wyeliminować całkiem bądź zredukować do minimum ilość spożywanego białego cukru, syropu glukozowo-insulinowego oraz każdego innego substytut. Warto dodać do diety produkty pszczele, kakao, ziarna i nasiona, oliwę z oliwek, olej z wiesiołka.

Poprawę kompozycji ciała

Tkanka tłuszczowa wbrew temu co się obiegowo sądzi nie służy jedynie do gromadzenia energii lecz bierze czynny udział w metabolizmie organizmu. Tkanka ta wydziela aktywne hormony oraz związki zapalne i ostatnich tym więcej, im jest ona większa [Lumeng i Saltiel 2016]. Osoby z nadwagą lub otyłością w celu redukcji zapalenia pierwsze na czym powinny się skupić to zmniejszenie rozmiaru rozwiniętej tkanki tłuszczowej. Popraw nawyki żywieniowe, a jeśli masz pytania skorzystaj z konsultacji online z dietetykiem lub współpracy dietetycznej by otrzymać plan żywieniowy.

Poprawę higieny jakości snu

Cykl dobowy pełni ważną rolę w regulacji pracy całego organizmu ludzkiego. Niska ekspozycja na światło słoneczne w ciągu dnia oraz światło elektryczne wieczorem oraz w nocy silnie zaburzają sen. Niska jakość snu działa prozapalnie stąd powiązania między zaburzeniami snu a ryzykiem rozwoju chorób [Mullington 2009; Meng i in. 2015].

Aktywność fizyczną w ciągu dnia/tygodnia [Lira i in. 2010; You i in. 2013]

Dla osób z nadwagą, otyłością pierwszymi krokami mogą być spacery, w przypadku dużego obciążenia stawów lepszym rozwiązaniem może się okazać jazda na rowerze czy pływanie. Dla osób o większej wydolności fizycznej dobrze spiszą się ćwiczenia oporowe – siłowe.

Zadbanie o regenerację organizmu

Ćwiczący na siłowni regenerację wiążą z niezbędnym procesem przywrócenia funkcji tkance mięśniowej po treningu siłowym natomiast pozostali, jakby w ogóle zapominali o tym. Codzienne życie, praca, radzenie sobie z obowiązkami mogą być silnymi stresorami zarówno fizycznymi jak i psychicznymi i każdy człowiek powinien przeznaczyć tylko dla siebie jakiś okres czasu dziennie. Może to być 10-cio minutowa kąpiel przed położeniem się spać, medytacja, wspólny posiłek z rodzinną. Niezależnie czy obciążeni jesteśmy fizycznie czy psychicznie w ciągu dnia, organizm potrzebuje regeneracji, odbudowy i czasu na adaptację.

Poprawę higieny zdrowia psychicznego [Xiao-Ting i in. 2013]

Mógłbym napisać że niepotrzebnie rozdzielamy sferę psychiczną od sfery fizycznej jednak byłoby to nieprawdą. W rzeczywistości nie jesteśmy świadom jak silny wpływ ma stan naszej psychiki na metabolizm naszego organizmu. Współczesne życie jest pełne stresorów, które nawet jeśli mają niewielki wpływ, razem wspólnie dają duży nacisk odczuwany przez organizm. W takiej sytuacji nasz organizm jest w stałej gotowości do ucieczki lub do walki, co pociąga za sobą zmiany metaboliczne wyczerpujące organizm z zasobów energetycznych i odżywczych. Działa to także w drugą stronę, zmęczone ciało znacznie obniża zasoby energetyczne sfery psychicznej.

Naukę zarządzania stresem i emocjami

Aby ich negatywna energia nie była skierowana przeciwko naszemu ciału: związane jest to z higieną zdrowia psychicznego. Niestety edukacja szkolna nie zawiera w swoim programie zajęć mających na celu rozwój inteligencji emocjonalnej dzieci. W domu, niestety też nie jesteśmy jej uczeni co w konsekwencji w życiu dorosłym daje rezultat taki, że nie potrafimy radzić sobie z stresorami. Energia jaka powstaje w człowieku musi mieć stały przepływ. Jeśli nie potrafimy wykorzystać energii jaką wydzielają u nas stresory, może ona zostawić swój ślad w ciele.

Większą ilość spacerów, przebywanie wśród natury

Z badań [Logan i in. 2015 A i B] wynika, że mieszkańcy krajów rozwiniętych zbyt mało przebywają wśród natury, co ma swoje odzwierciedlenie w ich zdrowiu. Jak wykazano, codzienne spacery mają już silny wpływ na zdrowie człowieka, przy czym, w betonowej dżungli „każde drzewo się liczy”. Jeśli mieszkasz w rejonie zabudowanym, znajdź dla siebie czas na regenerację na świeżym powietrzu wśród zieleni.

Jak sprawdzić czy mam przewlekły proces zapalny?

Ogólnoustrojowy proces zapalny możemy zmierzyć przez badanie poziomu markerów zapalnych we krwi takich jak homocysteina oraz białko reaktywne-C (CRP). Koszt oznaczenia wynosi kilkadziesiąt złotych dla każdego z nich. Warto jest zrobić kompleksowe badania w tym morfologię krwi przed podjęciem interwencji mającej zmniejszyć procesy zapalne, a potem sprawdzać jak zmiany wpływają na metabolizm organizmu. Występowanie chronicznego procesu zapalnego świadczy o występowaniu w życiu osoby czynników stresowych i jest sygnałem do tego, że należy coś zmienić, może niezdrowe nawyki po to, aby poprawić stan zdrowia organizm oraz jakość życia. Sięganie po środki zwalczające ogólnoustrojowy proces zapalny, jeśli nie dotyka przyczyny jego wystąpienia nie jest metodą leczenia.

Odwołania

Buckley ChD, Gilroy DW, Serhan ChN. Proresolving Lipid Mediators and Mechanisms in te Resolution of Acute of Inflammation. Immunity. Volume 40, Issue 3, 20 March 2014, 315-32.

Chen Q, Cramoy CC, Magner R, Ronnenberg AG, Bertone-Johnson ER, Troy LM. Higher Diet Quality and Decreased Inflammation in Young Women. April 2016. The FASEB Journal vol. 30 no. 1 Supplement 902.12

Franceschi C i Campisi J. Chronic Inflammation (Inflammaging) and Its Potentia Contribution to Age-Associated Diseases. J Gerontol A Biol Sci Med Sci (2014) 69 (Suppl_1): S4-S9.

Fung TT, McCullough ML, Newby PK I in. Diet-quality scores and plasma concentrations of markers of inflammation and endothelial dysfunction. Am J Clin Nutr July 2005 vol. 82 np. 1 163-173.

Karin M, Clevers H. Reparative inflammation takes charge of tissue regeneration. Nature 529, 307-315 (21 January 2016).

Lira FS, Rosa JC, Pimentel GD I in. Endotoxin levels correlate positively with a sedentary lifestyle and negatively with highly trained subjects. Lipids in Health and Disease 2010 9:82

Logan AC, Katzman MA, Balanza-Martinez V. (A). Natural environments, ancestral diets, and microbial ecology: is there a morden „paleo-deficit disorder”? Part I. J Physiol Anthropol. 2015 Jan 31:34:1.

Logan AC, Katzman MA, Balanza-Martinez V. (B). Natural environments, ancestral diets, and microbial ecology: is there a morden „paleo-deficit disorder”? Part II. J Pysiol Anthropol. 2015 Mar 10;34:9.

Lumeng CN, Saltiel AR. Inflammatory links between obesity and metabolic disease. J Clin Invest. 2011;121(6):2111-2117.

Meng L-L, Tang Y-Z, Ni Ch-L I in. Impact of Inflammatory markers on the relationship between sleep quality ad incident cardiovascular events in type 2 diabetes. Journal of Diabetes and its Complications. Vol 20, 7, September-October 2015, 882-886.

Mullington JM, Hack M, Toth M, Serrador JM, Ewer-Meier HK. Cardiovascular, Inflammatory, and Metabolic Consequences of Sleep Deprivation. Progress in Cardiovascular Diseases. Vol 51, 4, January-February 2009, 294-302.

Qin L, Wu X, Block ML I in. Systemic LPS causes chronic neuroinflammation and progressive neurodegeeration. GLIA. Volume 66, Issue 5, 1 April 2007, 453-462.

Raposa EB, Bower JE, Hammen BC, Najman JM, Brennan PA. A Developmental Pathway From Early Life Stress to Inflammation: The Role of Negative Health Behaviors. Psychological Science 2014, Vol. 25(6) 1268-1274.

Shiels MS, Katki HA, Freedman ND I in. Cigarette Smoking and Variations in Systemic Immune and Inflammation Markers. J Natl Cancer Inst (2014) 106 (11): dju294.

Xiao S, Fei , Pang X, Shen J I in. A gut microbiota – targeted dietary intervention for amelioration of chronic inflammation underlying metabolic syndrome. FEMS Microbiol Ecol (2014) 87 (2): 357-367.

Xiao –Ting L, Yu-Xia Z, Youn Z, Fan J. Psychological Stress, Vascular Inflammation, and Atherogenesis: Potential Roles of Circulating Cytokines. Journal of Cardiovascular Pharmacology: July 2013 – Volume 62 – Issue – 1 – p 6 – 12.

You T, Arsenis NC, Disanzo BL, LaMont MJ, Effects of Exercise Training on Chronic Inflammation in Obesity. Sports Med (2013) 43: 243.

Nowak J.Z. 2010. Przeciwzapalne “prowygaszeniowe” pochodne wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega 3 I omega 6. Postepy Hig Med. Dosw (online); 64: 115-135. e-ISSN 1732-2693.