Kurkumina – Kurkuma – Złoty środek

Możesz ją

Dodawać do napojów jako zdrowy dodatek,

Dodawać do syropów jako remedium na infekcje i choroby,

Dodawać do posiłków dla wzmocnienia ich potencjału zdrowotnego,

Stosować jako wsparcie do walki ze stresem oksydacyjnym,

Spożywać w zdrowiu i chorobie.

Czym jest stres oksydacyjny

Stres oksydacyjny w organizmie występuje w momencie zachwiania równowagi między czynnikami przeciwutleniającymi a czynnikami utleniającymi bo oksydacją nazywa się proces utleniania. W rzeczy samej starzenie się organizmu m.in. wynika z działania procesów zapalnych i niszczących efektów wolnych rodników, które są silnymi utleniaczami. Niesparowany elektron jaki znajduje się w ich molekule nadaje jej owe agresywne, tj. utleniające właściwości. Elektrony takie posiadają wysoką aktywność chemiczną która objawia się reakcją utleniacza z inną cząsteczą co doprowadza do zmiany jej budowy. Za tym dochodzi do zmiany funkcji biologicznych dlatego, że są one od siebie zależne.

Stąd cząsteczka witaminy C, która jest silnym przeciwutleniaczem po zwalczeniu utleniacza traci swoją zdolność przeciwutleniającą. Podobnie jest z innymi przeciwutleniaczami dlatego ważne jest, by dostarczać je z diety w wystarczających ilościach. Najlepszym rozwiązaniem jest nie doprowadzać do rozwoju stresu oksydacyjnego, jednak gdy tak się stanie, lepiej jest by utleniane i/lub niszczone były przeciwutleniacze bez żadnych szkód dla organizmu niż elementy budujące lub regulujące metabolizm ludzki.

Spójrz w lustro i sprawdź stan swojej skóry

Niemożliwe jest abyśmy gołym okiem zaobserwowali zmiany zachodzące w tak mikroskopijnym świecie gdy mowa o niszczącym działaniu utleniaczy. Każdy z nas wie, że ogień zabija i niszczy dość szybko i to jest najbardziej skrajny przykład procesu utleniania. Posiadamy mechanizmy regulujące je na tyle, by zachodziły z wystarczającą intensywnością by dostarczyć nam energii ale nie na tyle silnie, by prowadziło to do zniszczeń. Niestety, do ostatniego dokładamy się sami. Możemy to zauważyć spoglądając w lustro bądź na twarz kogoś nam znanego, którego nie widzieliśmy przez jakiś czas.

Pojawiające się zmarszczki, skóra jak pomarańcza to także widoczne objawy stresu oksydacyjnego. Jeśli poprawimy jakość naszej diety powiedzmy, co jest jedną z najistotniejszych kwestii – przez zwiększenie gęstości odżywczej dzięki dodaniu lepszej jakości mięsa, zwiększeniu spożycia warzyw i owoców to po jakimś czasie przeciwnie zauważymy, że wygląd naszej skóry się poprawia. Zawdzięczać to możemy spożywanym przez nas przeciwutleniaczom i innym związków regulującym równowagę oksydo-redukcyjną organizmu jak w tym przypadku omawiana kurkuma czy kurkumina.

W jaki sposób kurkumina zwalcza utleniacze

Kurkuminę uznaję się za przeciwutleniacz dzięki grupie kilku pierwiastków chemicznych znajdujących się w strukturze związki (grupa beta-diketonowa), aczkolwiek sugeruje się również, że główne działanie przeciwutleniające wynika z aktywności jednego z produktów rozpadu kurkumy w organizmie. Właściwości zwalczające utleniacze związane są z bezpośrednim oddziaływaniem struktury związku z utleniaczami jednak na tym rola kurkuminy jako przeciwutleniacza się nie kończy bo wiemy, że podnosi ona w komórce aktywność białka zwanego jądrowym czynnikiem oddechowym 2 w skrócie Nrf2 czego efektem jest wzrost syntezy komponentów systemu przeciwutleniającego organizmu.

Kurkumina i jej wpływ na geny przez aktywację czynniku Nrf2

Nrf2 jest czynnikiem transkrypcyjnym czyli białkiem regulującym procesy transkrypcji czym nazywamy odczytywanie genu. Odczytywanie genu jest równoznaczne z syntezą białka na podstawie informacji zapisanej w genie. Można w uproszczeniu rzec, że każdy jeden gen zawiera przepis na jedno białko a nasz układ genetyczny zawiera ich tysiące. Odczytywanie genu jest równoznaczne z dalszym przekazaniem informacji do odpowiednich maszynerii komórkowych i syntezą danego białka.

Wszystko to poprzedzone jest aktywacją czynnika transkrypcyjnego, które w takim stanie może przenieść się do jądra komórkowego i przyłączyć się do DNA komórki w wyznaczonym dla siebie miejscu zwanym promotorem. Stąd różne czynniki transkrypcyjne łączą się z różnymi promotorami i powodują w wyniku tego wzrost produkcji pożądanych przez komórkę białek.

Czynnik Nrf2 jest związek występującym stale w środowisku komórki w stanie nieaktywnym. Jego funkcja rozpoczyna się w momencie, gdy dojdzie do kontaktu z czynnikami wzbudzającymi stres oksydacyjny co doprowadzi do jego aktywacji i uruchomienia szlaku obronnego przed tym stresem. Jądrowy czynnik oddechowy 2 (Nrf2) jest stale syntetyzowany w organizmie człowieka i pływa w komórce aż otrzyma sygnał, który doprowadzi do natychmiastowego wzbudzenia systemu obronnego organizmu. Czyni go to elementem natychmiastowej odpowiedzi komórki na stresory.

Schemat aktywacji czynnika Nrf2 prowadzący do transkrypcji genów ARE

Faktycznie najwięcej związków potencjalnie szkodliwych naszemu organizmowi znajduje się w pożywieniu i wodzie które spożywamy jednak to nie są jedyne drogi potencjalnej szkody jaką możemy sprawić naszemu organizmowi. Równie dobrze stresorami mogą być szkodliwe związki przechodzące do krwi z lakieru do paznokci, pomatki do ust, ubrań, z wdychanego powietrza itp.

Potencjalnych toksyn wokół nas znajduje się coraz więcej a Nrf2 jako czynnik aktywujący m.in. enzymy detoksyfikujące jest ważnym elementem zapobiegania zatrucia organizmu oraz jego regeneracji i odbudowy. Kurkumina mimo tego, że sama w sobie nie jest toksyną ani nie jest utleniaczem niszczącym wszystko na swojej drodze podobnie jak stresory podnosi aktywność Nrf2 w komórce. Jak to robi?

Kurkumina blokuje białko hamujące działanie czynnika Nrf2 prowadząc do wzrostu ilości Nrf2

Czynnik Nrf2 w normalnych warunkach znajduje się w cytoplazmie w postaci związanej z białkiem wiążącym Nrf2 (Keap1) zwanym też inhibitorem Nrf2 co właśnie jest przyczyną nieaktywnego stanu czynnika. Sytuacja taka jest informacją, że procesy utrzymujące równowagę oksydo-redukcyjną organizmu są wystarczające dla zwalczania stresu oksydacyjnego i nie jest wymagana synteza związków przeciwutleniających. Kurkumina może wiązać się z inhibitorem Nrf-2 zmieniając strukturę tego białka i prowadząc do rozłączenia kompleksu Nrf2-Keap1. Uwolniony czynnik Nrf2 może wtedy połączyć się w jądrze komórkowym z promotorem ARE zwanym elementem odpowiedzi antyoksydacyjnej i uruchomić całą kaskadę odczytywania genów i syntezy białek ARE.

Aktywowany czynnik Nrf2 prowadzi do wzrostu glutationu we krwi – wskaźnika młodości

To za sprawą enzymów przeciwutleniających nasz organizm broni się przed wszystkim co nas atakuje. Są one o tyle ważne, że przyczyniają się do wzrostu poziomu glutationu we krwi – najważniejszego przeciwutleniacza znajdującego się w naszym organizmie. To on odpowiada za zdolność regulacji procesów oksydoredukcyjnych organizmu i może ona ucierpieć, gdy czynnik transkrypcyjny Nrf2 jest zbyt mało aktywny.

Glutation jest potrzebny dla obrony przed oksydantami, produktami glikacji białek wywołanych przez huśtawkę poziomu glukozy we krwi (dlatego tak dużo jest ich w cukrzycy) i ma swój znaczący udział w każdej chorobie. Im gorszy jest twój styl życia, tym prawdopodobnie niższa zdolność zwalczania stresu przez twój organizm. Jeśli palisz papierosy, pijesz alkohol, niezdrowo się odżywiasz bądź jesteś chory – masz mniej glutationu w organizmie niż osoby zdrowe. Może jest go za mało dlatego że jest stale zużywany, a może brakuje witamin niezbędnych do jego syntezy.

Zupa mocy! Picie rosołu podnosi poziom glutationy we krwi

Jedno jest pewne: niezależnie od tego czy jesteś zdrowa czy chora, potrzebujesz glutationu na wysokim poziomie. Możesz go rozumieć jako wskaźnik młodości. Nie byłbym sobą gdybym mówiąc o glutationie nie wspomniał o nektarze życia jakim jest rosół. Spożywane mięso w diecie dostarcza w głównym stopniu dużej ilości metioniny – aminokwasu, który podnosi nasze zapotrzebowanie na drugi aminokwas zwany glicyną.

Glicyna jest jednym z trzech aminokwasów budujących glutation i jednocześnie aminokwasem limitując produkcję glutationu w przypadku niedoboru.

Zupa z mięsa o dużej ilości kości, ścięgien, skóry, więzadeł jest tanim i bogatym jej źródłem. Jako że stres oksydacyjny jest elementem patologicznym każdej choroby a glutation jest sercem systemu obronnego organizmu jego wysoki poziom związany jest z młodością i dobrą kondycją zdrowotną.

Zwróć uwagę, że aktywowany Nrf2 np. przez kurkuminę powoduje wzrost syntezy enzymów zwalczających utleniacze a więc już tych szkodliwych związków, które sieją spustoszenie w organizmie. Wraz z tymi białkami wzrasta produkcja enzymów odpowiedzialnych za II fazę biotransformacji ksenobiotyków czyli enzymów odpowiedzialnych za rozkład substancji, które mogą lub działają szkodliwie.

Literatura odwoławcza

Salem M, Rohani S, Gillies ER. Curcumin, a Promising Anti-Cancer Therapeutic: A Review of its Chemical Properties, Bioactivity and Approaches to Cancer Cell Delivery. RSC Adv., 2014,4, 10815-10829

Pulido-Moran M, Moreno-Fernandez J, Ramirez-Tortosa C, Ramirez-Tortosa MC. Curcumin and Health. Molecules 2016, 21(3), 264.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *