Z każdym miesiącem pojawiają się nowe wiadomości od naukowców badających świat drobnoustrojów zamieszkujących nasze jelita. To co się tam dzieje wzbudza silne zainteresowanie ze względu na związek kondycji tego narządu z funkcjonowaniem z całym organizmem w tym centralnego układu nerwowego. Obserwacje zaburzeń pracy przewodu pokarmowego ze zdrowiem psychicznym zwróciły uwagę na potencjalnie występujący związek już wiele lat temu. Do dziś mamy jasne dowody wskazujące na relacje między jednym organem a drugim przy czym niebagatelną rolę odgrywa nerw błędny – włókno nerwowe łączące mózg z resztą organów w tym z jelitami.

Jelita są bardzo wrażliwe na jakiekolwiek zmiany

Kondycja przewodu pokarmowego zależy od wielu czynników zarówno środowiskowych jak i od tych odbieranych z wnętrza ciała jak sygnały odpowiedzi stresowej wytworzone wskutek zajścia jakiejś stresującej nas sytuacji. Tak jest w przypadku udaru mózgu, gdzie wylew krwi do mózgu czy niedokrwienie któregoś z jego obszaru wskutek uszkodzeń naczyń krwionośnych wywołują stresową odpowiedź organizmu dającą swój wydźwięk poza układem nerwowym.

Cząsteczki zapalne wytworzone w wyniku urazu tkanki spełniają swoje funkcje w rekrutacji innych komórek i zmian w metabolizmie faworyzujących regenerację uszkodzonej tkanki. Niestety uszkodzenia pourazowe tj. zmiany zachodzące w tkance nerwowej po udarze związane są głównie z prozapalnymi właściwościami aktywowanych limfocytów. Komórki układu odpornościowego, niestety potęgują uszkodzenia wywołane udarem.

Jak mikrobiota jelitowa reaguje na udar mózgu

Oś jelito-mózg to system komunikacyjny między jelitem a mózgiem i w wyniku udaru mózgu dochodzi do zaburzeń w mikrobiocie jelitowej co nazywa się dysbiozą. Stan ten obserwujemy w wielu chorobach jak wszelkich autoimmunologicznych gdzie nieodłączną ich cechą jest występowanie zwiększonej przepuszczalności jelitowej czy w otyłości gdzie stwierdzono jasno różnice między ilością i rodzajami bakterii u osób szczupłych i otyłych.

Czynniki aktywowane w wyniku stresu prowadzą do spadku różnorodności w składzie mikrobioty jak i też jej ilości. Stres urazowy doprowadza do dysbiozy mikrobioty jelitowej, która dalej stymuluje procesy zapalne pogłębiające uszkodzenia tkanki nerwowej w ciągu dni po udarze. Badanie [Vikramjeet i wsp. 2016] akurat przeprowadzono na myszach i wymaga dalszych testów dla sprawdzenia możliwych mechanizmów prowadzących do obserwowanych zmian.

Za widoczne skutki odpowiada zmiana metabolizmu układu odpornościowego:

  • Zmiana metabolizmu komórek typu B,
  • zmiana proporcji komórek T regulatorowych do komórekTh17,
  • migracja monocytów jelitowych do miejsca uszkodzenia w układzie nerwowym.

Leczenie poudarowe bakteriami jelitowymi

Gdy myszom po udarze mózgu naukowcy przeszczepili mikrobiotę od zdrowych myszy, leczenie i rokowania były znacznie lepsze co wskazuje na konieczność zwrócenia uwagi na rolę mikrobioty jelitowej w terapii poudarowej czy prawdopodobnie w leczeniu każdej pourazowej choroby układu nerwowego. Jest to kolejna cegiełka do prozdrowotnych właściwości bakterii.

Wnioski dla nas

Badania nad mikrobiotą są świeże, jest mnóstwo do odkrycia mimo tego, że już mamy większy pogląd na temat dronoustrojów jelitowych, choć cały czas nas zaskakują. Z tego badania dowiadujemy się, że uszkodzenia w układzie nerwowym mogą doprowadzić do zmian w mikrobiocie jelitowej w wyniku działania na nich związków wytworzonych w wyniku uszkodzenia. Zmiany w mikrobiocie jelitowej negatywnie wpływają na funkcjonowanie układu odpornościowego, co zwiększa uszkodzenia pourazowe tkanki nerwowej i wydłuża czas leczenia. Gdy zadbamy o mikrobiotę pozbywając się dysbiozy (prebiotykami, probiotykami, synbiotykami, dietą, higieną zdrowia psychicznego, nawodnieniem organizmu) możemy znacznie poprawić rokowania choroby i przyśpieszyć leczenie. Szybka interwencja wydaje się być najbardziej skuteczna, gdyż zmiany w metabolizmie układu odpornościowego wywołane poprawą mikrobioty widoczne są najbardziej w ciągu 3-4 dni od interwencji przy czym najsilniejszy napływ limfocytów zapalnych do układu nerwowego powodujących wzrost uszkodzeń – podobnie, kilka dni po urazie. Szybka interwencja poprawy mikrobioty jelitowej wydaje się spełniać bardzo ważną rolę w leczeniu pourazowym udaru mózgu.

Jakie bakterie przyjmować?

Obecnie probiotykiem jaki możesz z pewnością przyjąć jest Vivomixx. Badania składu mikrobioty jelitowej oraz więcej informacji znajdziesz na stronie Instytutu Mikroekologii w Poznaniu.

Oczywiście w przypadku posiadania wiedzy jak ważną rolę spełnia prawidłowy skład i jakość świata drobnoustrojów zamieszkujących nasze jelita każdy dba o swoje mikroorganizmy tak, by z nimi współpracować. Zarówno układ krwionośny, którego zły stan prowadzi do udaru jak i układ odpornościowy, który może być nadaaktywny i prowadzić do zniszczeń w układzie nerwowym funkcjonują lepiej, gdy odżywiamy nasze bakterie dobrym pożywieniem oraz gdy nie karcimy ich zmianami metabolicznymi, wywołanymi stresem psychologicznym. Profilaktyka zdrowotna to po prostu… dbanie o zdrowie.

Piśmiennictwo

Vikramjeet S i wsp.. Microbiota dysbiosis controls the neuroinflammatory response after stroke. 8. The Journal of Neuroscience, July 13, 2016. 36(28):7428 –7440

Remely M, Tesar I, Hippe B i wsp. Gut microbiota composition correlates with changes in body fat content due to weight loss. Beneficial Microbes. 2015;6(4):431-9.

Bervoets L, Hoorenbeeck KV, Kortleven I I wsp. Differences in gut microbiota composition between obese and lean childer: a cross-sectional study. Gut Pathog. 2013; 5:10.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *